مشاوره تحصیلی، خانوادگی و رفتاری

     كودكان در اين رابطه تفكر معصومانه اي دارند كه با تفكر بزرگسالان متفاوت است. به عنوان يك قانون در نظر داشته باشيم كه هرگاه كودك سؤال كرد، اين سؤال را به خودش برگردانيم مثلاً بگوييم: »نظر توچيه؟» البته گاهي سؤال در ابتدا سؤال جنسي به نظر مي رسد اما كودك مسأله ديگري را مدنظر دارد، براي اين كودكان نيازي به توضيح مفصل نيست. توضيحات كوتاه و مختصر در اين مواقع مناسب تر است. مطالب مورد نظر را براي بچه ها تكرار مي كنيم چراكه تكرار رمز يادگيري است. توجه كنيد كه در مورد مسائل جنسي با خونسردي صحبت كنيم و آن را به عنوان مرحله طبيعي رشد كودك در نظر بگيريم. با مطالعه مي توانيم تسلط بيشتري بدست آوريم و در نتيجه با آرامش بيشتري به سؤالات كودك پاسخ دهيم.

     در سنين 2 تا 7 سال بزرگترين كنجكاوي كودك اين سؤال است كه: «من از كجا به دنيا آمده ام»؟ در پاسخ به اين سؤال ابتدا از كودك سؤال مي كنيم »اين سؤال چطور به ذهنت رسيد؟» به عبارتي منبع كنجكاوي كودك را شناسايي مي كنيم، اينكه در تلويزيون برنامه اي ديده، از همكلاسي ها چيزي شنيده، زن بارداري را ديده و يا...، در هرصورت در پاسخ به اين سؤال در سنين 2 تا 7 سال، توضيح ساده و مختصري مي دهيم، با آرامش شروع مي كنيم و بدين صورت براي كودك توضيح مي دهيم: ‹‹ (به زير ناف اشاره مي كنيم) بچه اينجا بزرگ مي شود، چيزي به نام رحم (از كلمات علمي استفاده شود چون بار هيجاني ندارند اما كلمات كوچه بازاري بار هيجاني دارند) كه به شكل گلابي است، وقتي آدم بزرگتر مي شود رحم هم بزرگ مي شود و بچه توي آن جا مي گيرد››. اگر كودك مجدداً سؤال كرد: '' اين بچه از كجا وارد رحم مي شود؟'' در مرحله اول ابتدا بايد توانايي شناختي كودك را درنظر بگيريم و با توجه به سطح درك و فهم وي برايش توضيح دهيم. لزومي نيست كه آبشاري از اطلاعات براي كودك سرازير شود، از او سؤال مي كنيم '' چيزي را كه به تو گفتم، مي تواني تكرار كني؟''، با اين سؤال متوجه درك كودك مي شويم.

     والدين بايد بدانند كه تماشاي تلويزيون، زمان خاص و محدودي دارد و همچنين هنگامي كه كودك مشغول تماشاي تلويزيون است، يكي از والدين همراه او حضور داشته باشند تا بتوانند توضيحات لازم را ارائه دهند.

     مسأله بعدي در اين سنين، بحث بازيهاي جنسي است. اين بازيها از لحاظ باليني پيامد منفي ندارد بلكه مي تواند راهگشا بوده و به علت كنجكاوي طبيعي كودك باشد. مورد بعدي توضيح اين مسأله است كه چگونه دو نفر با هم ازدواج مي كنند؟ در اينجا مي توان با استفاده از تصاوير حيوانات مسأله را براي كودك توضيح داد. مثلاً بدين صورت: '' اينها دو تا خرگوش هستند، يكي مريض مي شود، ديگري برايش آب ميوه مي برد، بالش و پتو مي برد و بعد به او مي گويد وقتي تو نيستي دلم برايت تنگ مي شود''. كودك بايد يادبگيرد كه مقدمه هر رابطه در ابتدا، احترام به خود و ديگران و همچنين داشتن ارتباط عاطفي بين دو نفر است.

     كودك بايد بتواند با گروه همسال خود ارتباط برقرار نمايد، روابط دوستي در همين سنين پايه گذاري مي شود. به كودكان ياد بدهيد كه رابطه ها افت و خيز دارند، اگر وي از كسي ناراحت مي شود بايد ياد بگيرد كه چگونه ناراحتي خود را ابراز كند و چگونه جرأتمند بوده و ''نه'' بگويد. روابط جنسي سالم در بزرگسالي مستلزم اين است كه فرد از همان كودكي روابط اجتماعي مناسبي داشته باشد. بايد به كودكان آموخت كه بدن و جسم حريم خصوصي آنهاست. براي مثال با اين جمله: ''وقتي دستشويي مي رويم در را مي بنديم، وقتي لخت هستيم، نمي خواهيم كسي ما را ببيند چون اين حريم شخصي ماست''. گاهي كودك سؤال مي كند كه چرا لباس مي پوشيم، مي توانيم بدين صورت پاسخ دهيم كه ''براي اينكه بخشهايي از بدن ما را كسي نبايد ببيند (در مردها شامل باسن و در زن ها ......)، اين بخشها نقاط حساسي است كه كسي نبايد دست بزند''.

     توجه كنيد كه بحث حريم شخصي را قاطعانه مطرح كنيد و روي آن تأكيد و تكرار كنيد.

این مقاله به صورت کامل در وبلاگ قرار نگرفته، در صورت نیاز اپدر و مادر درقسمت نظرات یا ایمیل مقاله کامل را درخواست کنید.